Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı’nın 17. Sezonunda Fark Yaratan seçilen Yaz Güvendi, kurucusu olduğu sanat, gözlem ve umut temelli doğa hareketi Kuş Kolektifi ile ekolojik ve kültürel mirasın korunmasına katkı sunuyor. Kolektif, sanatın birleştirici ve dönüştürücü gücünü kullanarak toplumun doğayla kurduğu bağı güçlendirmeyi ve kültürel hafızayı canlı tutmayı amaçlıyor.
Kuş Kolektifi’nin Doğuşu ve “Miras” Albümü
Çevre ve iklim krizi odağında çalışan çeşitli sivil toplum kuruluşlarında aktif roller üstlenen Yaz Güvendi, Bolkar Dağları’nda gerçekleştirdiği bir saha çalışmasında göremediği fakat sesini duyabildiği kuşlardan ilham alarak 2025 yılında Kuş Kolektifi’ni kurdu.
Hareket, aynı yıl nesli tükenme tehlikesi altındaki kuş türlerini müzik yoluyla görünür kılmayı hedefleyen “Miras” albümünü dinleyicilerle buluşturdu:
Albüm; tehlike altındaki kuşların doğal ses kayıtlarını, Anadolu’nun kadim çalgıları olan çeng, kopuz, rebab, kam davulu ve ruzba tınılarıyla harmanlıyor.
İşitsel bir doğa deneyimi sunan çalışma, bugüne kadar 100 binin üzerinde dinleyiciye ulaşarak hem biyoçeşitlilik kaybına hem de unutulmaya yüz tutmuş geleneksel enstrümanlara dikkat çekiyor.
Sahadan Sınıflara Uzanan Doğa ve Sanat Atölyeleri
Kuş Kolektifi, etki alanını albümün ötesine taşıyarak konserler, doğa yürüyüşleri ve eğitim odaklı etkinliklerle geniş kitlelere ulaşıyor:
Kuş Gözlem Yürüyüşleri: Katılımcıların kentte ve kırsalda çevrelerindeki biyoçeşitliliği doğrudan deneyimlemesini sağlıyor.
Çocuk ve Gençlik Atölyeleri: Okullarda düzenlenen buluşmalarla yeni nesillere Türkiye’nin kuş türleri tanıtılırken, geleneksel çalgılar ve yerel müzik kültürü aktarılıyor.
Deneyim Odaklı Koruma: Yalnızca bilgi aktarmakla kalmayıp dinleme, gözlemleme ve sanat yoluyla katılımcıların doğayla kurduğu duygusal ve kültürel bağı pekiştiriyor.
“Sanatı Toplumsal Faydaya Dönüştüren İlham Verici Bir Model”
Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, Kuş Kolektifi’nin yarattığı etkiye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Kuş Kolektifi ile birlikte doğa koruma çalışmalarına sanatın dönüştürücü gücüyle katkı sağlayan Yaz Güvendi, nesli tehlike altındaki kuşları müzik aracılığıyla daha geniş kitlelerle buluşturuyor. Bu yaklaşım, toplumun doğayla bağ kurarak harekete geçmesini teşvik ederken biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve kültürel mirasın yaşatılmasına yönelik farkındalığı da artırıyor. Sabancı Vakfı olarak, sanatı toplumsal faydaya dönüştüren ve insanları doğayla daha güçlü bir bağ kurmaya davet eden bu ilham verici çalışmayı desteklemekten büyük mutluluk duyuyoruz.”
